Velen denken dat de oorzaak van pijn altijd op dezelfde plaats ligt als de pijn zelf. Dat is niet zo. Hieronder leest u meer...

De amerikaanse artsen Janet Travell en David Simons zeggen in hun veelgeprezen medische standaardwerk, Myofascial Pain and Dysfunction: The Trigger Point Manual dat uitstralende pijn, of afgeleide pijn, het kenmerkende symptoom is van een myofasciaal triggerpoint. Meestal voelt men het als een diepe doordringende pijn, al kan de pijn door een beweging heel stekend worden. Afgeleide myofasciale pijn kan net zo intens en ondraaglijk zijn als pijn van welke andere oorzaak ook.

Enkele veel voorkomende voorbeelden van afgeleide pijn zijn: pijn in hoofd en holtes, pijn in de nek, waardoor je je hoofd niet kunt draaien. Maar ook pijn in kaak, oor, of keel kunnen het gevolg zijn van afgeleide pijn. Nog een voorbeeld is de verlammende pijn in je zij die je krijgt als je te hard hebt gelopen.

Pijnlijke benen en voeten en verzwikte enkels zijn eveneens voorbeelden van afgeleide pijn. Bij stijfheid en pijn in een gewricht zou u in eerste instantie altijd eerst moeten denken aan mogelijke triggerpoints in nabij gelegen spieren die verrekt zijn of overbelast Pijn in gewrichten als de knokkels, polsen, ellebogen, schouders, knieën en heupen, zijn vrijwel altijd niets ernstigers dan afgeleide pijn, afkomstig van myofasciale triggerpoints.

Bij bepaalde spieren is de aanwezigheid van afgeleide pijn eenvoudig aan te tonen door zoveel druk te geven op een triggerpoint dat het pijnlijk genoeg is om (een deel van) zijn patroon van afgeleide pijn te reproduceren. Het is wat lastiger uit te leggen waarom pijn überhaupt wordt afgeleid.

Onderzoek naar afgeleide pijn is moeilijk, omdat de mechanismen van het menselijk zenuwstelsel zo onvoorstelbaar klein zijn. De kleine electrochemische impulsen in de zenuwen kunnen tot op zekere hoogte worden ontdekt en gemeten, maar niet erg nauwkeurig. Bovendien zijn er ethische grenzen waar het gaat om experimenten met pijn, of het nu om mensen gaat of om dieren. Wetenschappers hebben niettemin een aantal vooronderstellingen geponeerd over hoe het kan dat pijn wordt afgeleid van de plaats waar het ontstaat.

De meest acceptabele theorie over afgeleide pijn is dat de pijnsignalen in de leidingen van je zenuwstelsel door elkaar worden gehaald. Het is bekend dat zintuigelijke informatie, die uit verschillende bronnen afkomstig is, samenkomt in een enkele neuron (zenuwcel) in de ruggengraat, waar het wordt samengevoegd en aangepast, voordat het wordt doorgestuurd naar de hersenen. Onder dit soort omstandigheden kan het mogelijk zijn dat het ene electrische signaal het andere beïnvloedt, wat tot gevolg heeft dat het niet duidelijk is waar de signalen vandaan komen.

Oppervlakkig gezien lijkt dit op een ontwerpfout, maar de afleiding van pijn komt te regelmatig voor om een ongelukkig toeval te kunnen zijn. Afgeleide pijn ontstaat bij iedereen in heel voorspelbare patronen, en kent slechts geringe variaties. Het ligt voor de hand te veronderstellen dat er aan het afleiden van pijn een functioneel voordeel kleeft. Het is opvallend dat afgeleide pijn heel vaak in of bij een gewricht voorkomt, zodat de pijn je er eerder toe zal brengen je bezigheden of omstandigheden die de pijn veroorzaakten, te veranderen.

Gelukkig is het niet nodig om te begrijpen waarom triggerpoints hun pijn naar een andere plaats afleiden. U hoeft slechts te weten dat het zo werkt. Als je eenmaal een tijdje met afgeleide pijn hebt gewerkt, krijg je er vanzelf een zekere handigheid in en wordt het opmerkelijk eenvoudig om jezelf te behandelen. Het Handboek Trigger-point therapie helpt u deze vaardigheid te ontwikkelen.